Iragarritako ordutegiak betez, ofizialean 800 lagun inguru atera ziren, tradizionalean 7.000tik gora
Bi alardetan banatuta ospatu dute aurten ere irundarrek San Martzial eguna
Alarde ofizialak ibilbidea liskarrik gabe egin zezan ehunka ertzainek inoiz baino gehiago zeuden bidea zabaldu zieten • Liskar handirik ez zen izan, baina alarde ofizialeko partaideei, irain eta keinu zabar artean, bizkarra eman zieten zenbait irundarrek • Alarde bietako ordezkariek balorazio baikorra egin zuten, ofizialekoek gogoratu zuten, ordea, alarde bakar bat egitea dutela xede
A. Iraola-A.
Mendiola / Irun . - ALDEZ aurretik iragarritako orduetan jarri
zuten atzo abian milaka irundarrek urteko festarik maiteenetarikoa: alardea.
Soldadu gisa emakume zein gizonezkoak onartzen dituen desfilea, Udal Alardea
‹ofiziala‹, 08:00etan abiatu zen Urdanibia plazatik. Soldadu
gizasemeak baino onartzen ez dituena, berriz, ‹Betiko Alardea edo
tradizionala‹ 10:00etan.
Zuri-gorri-beltzak izan ziren bi desfileak, txilibitu eta musika bandaren doinuz hornituak, eta bolbora usainez bete zituzten bazterrak. Ezberdintasunak ere nabarmenak izan ziren, ordea. Esaterako, partaide kopurua. «Gurean 648 zenbatu ditugu hasieran, baina gero jende gehiago ere etorri da, beraz 800 inguru gara denera», esan zuen alarde ofizialeko jeneral Pablo Susperregik. «Gurean 7.000tik gora gara», esan zuen, ordea, Beńardo Urtizbereak, alarde tradizionaleko jeneralak. «7.100-7.500 inguru».
Tentsioa
Alarde bietan egon zen tentsio maila ere ezberdina izan zen. Alarde ofizialak Urdanibia plazan arrankada egin aurretik, ehunka ertzain ‹inoiz baino gehiago‹ jarri ziren San Juan Plaza bitarteko bidean. Hala ere, martxan hasi zirenean, kontrako zenbait oihu eta txistu entzun behar izan zituzten. «Kanpora!». «Urdeak!». «Inauteria amaitu da!». «Traidoreak»....
Ibilbide osoan entzun behar izan zituzten era horretako irainak, zenbait kasutan, gainera, keinu zabarrez lagunduta. Oro har, hala ere, beraien aldekoen txalo, oihu eta algarak nagusitu ziren. Hala, eragozpenik gabe elkartu ziren konpainia guztiak San Joan plazan eta EHko udal ordezkari baten eskutik jaso zuten Irungo hiriko bandera.
Usadioari jarraituz, Pablo Susperregi jeneralaren aginduak ere bete zituzten. «Armak goiti!», esan zien andra-gizon soldaduei eta, bolborazko festa lehertuz, hiru deskarga egin zituzten, pozarren.
Kalezkale, jauzika eta dantzan iritsi ziren Junkalgo Amaren eliz atarira ere. «Guk urteak daramatzagu desfilean irteten», zioten eskopeta eskuan, hiru emakume soldaduk. Begi bietatik bat Pablo Susperregi jeneralari begira zuten. «Izan ere, zein ondo egiten duen bere betebeharra», zioten. «Zein anarkoa den bera! Eta gaur zer eta jeneralarena egiten dotore asko!».
Urdanibia plazarako bidea hartu zutenean, tentsio uneak izan ziren berriro. Alarde tradizionala ikusteko prest zeuden zenbait ikuslek argi adierazi zieten beraien desadostasuna. Bizkarra eman zieten, eta bizkarka egon ziren desfilea igaro bitartean.
«Gora betiko alardea!»
Era horretako tentsiorik ez zuten jasan behar izan alarde tradizionalean irten ziren 7.000tik gora gizasemek eta 19 kantinerek. Kale bazter guztietan milaka lagun zituzten desfileaz gozatzeko irrikan ‹zenbaitek paparrean alarde tradizionalaren aldeko pegatinak zeramatzan‹ eta maiz errepikatu zuten beraien aldarria. «Gora betiko alardea!».
Leiho eta balkoietatik ere nabarmen azaldu zuten irundarrek alarde tradizionalak eragiten dien poza. Alarde ofiziala igaro zenean bakanak izan ziren parez pare zabalik agertu ziren leiho eta balkoiak. Tradizionalarekin, zuri-gorri-beltz ziren guztiak.
Udaletxeko balkoian ere, nabarmena izan zen ezberdintasuna. Alarde ofiziala udaletxe aurrean elkartu zenean, udal ordezkari gutxi batzuk baino ez ziren izan Alberto Buen alkatearen ondoan. Tradizionalen desfilea ikusteko, berriz, balkoia gainezka zegoen, eta han zeuden zinegotzi gehienak. Hor kritikatzeko modukorik ez dagoela esan zuen, ordea, Alberto Buenek. «Izan ere, askatasuna dute udal ordezkariek, ez dute balkoian alarde bat edo bestea ikusten egoteko obligaziorik».
Elkartasun osoko giroa gozamen, gustura egin zuten ibilbide osoa alarde tradizionaleko partaideek. Arrunt gustura jaso zuten hiriko bandera, egin zituzten deskargak eta jarraitu zituzten Beńardo Urtizberea jeneralaren esanak.
Baina Udaleko bandera ofiziala Udaletxeko balkoian zintzilik gelditu zen, bi alardeetako bati ez ematearren bakoitzak berea eramaten baitu orain. Ohituraz Udalekoa eramaten zuten desfilean, baina azken urteetan ez da hala izan.
Zaindariari agurra
Desfile bereiziak izaki, bereizita igo ziren bi alardeetako ordezkariak San Martzial mendira ere. Martzial deunari era bitan egin zioten agur.
Esaterako, Udal Alardeko ordezkariek San Martzial mendian 12:00etan egin zen elizkizunean hartu zuten esku. Beren kabuz, beranduago, Betiko Alardeko kideek eskerrak eman zizkioten zaindariari eta kantinerek lore sortak eskaini zizkioten . Oro har, tentsio uneak izan baziren ere, giroa barea izan zen San Martzialen. Ertzain ugari zeuden, gainera, bertan.
Arratsaldean berriro ere bi alardeek zeharkatu zuten Irun. Banatuta.
Alberto Buen: «Gu erabakiak hartzeko gai gara»
Ainara Mendiola / Irun.- Udaleko talde politikoek ‹EH izan ezik‹ alardearen ordutegiei buruzko erabakia Irunen har dadin saiatzeko hitzarmen bat sinatu dutela berretsi zion atzo Alberto Buen alkateak EGUNKARIAri, Betiko Alardearen Juntak asteazkenean hori iragarri ostean. «Gu gai gara arauak egiteko, eta kasu honetan ere egin dezakegu arau bat erabakia Irunen hartzen laguntzeko. Aurten saiakera bat egin da, baina ezin izan da egin, demokraziak behartzen gaituen elkarrizketa horretara ez garelako garaiz iritsi», esan zuen alkateak. Hala ere, datorren urtean egin ahal izango delakoan da Buen. «Uste dut egin ahal izango dela. Ez dakit ordenantza aldatuta edo zein modutan».
Dena den, horren aurretik elkarrizketa bidea hasi nahi du alkateak. Orain aste batzuek jakinarazi zuen bezala, «gatazkak konpontzen aditua den talde baten laguntza» eskatu nahi du bi aldeen ‹Betiko Alardearen Junta eta Udal Alardearen Junta‹ arteko elkarguneak zeintzuk izan daitezkeen bilatzeko eta elkarrizketa bideari ekiteko, «etorkizunean traumatikoak izango ez diren irtenbideak bilatzeko». Ildo horretan kokatu zuen talde politikoek egindako hitzarmena Irunek har ditzan alardeari buruzko erabakiak, «eta ez behartu kanpoko estamentuak hori egitera».
Alkatearen nahia da uztailean bertan kontratatzea taldea eta ikasturte hasieran lanari ekitea. Hala adierazi zuen atzo Alberto Buenek. «Lau edo bost talde daude Euskadin gatazkak konpontzen adituak direnak eta horietako bat izan daiteke elkarguneak bilatzen dituena», gaineratu zuen.
Atzoko egunari buruz balorazio baikorra egin zuen alkateak; «normaltasunez» eta «oso ongi» joan zela esan zuen. Aste honetan «tentsio handia» sortu dela aitortu zuen, eta ezinbestean behera egin behar zuela tentsioak, bere irudiko.
Gainera, Udal Alardekoek eta Betiko Alardekoek «errespeturako deia» egin zutela nabarmendu zuen Alberto Buenek, eta horrek ere duda izpirik gabe lagundu zuela lasaitasun giroa sortzen.